Schoolleiders in het primair onderwijs hebben al ruim 15 jaar een beroepsstandaard. De beroepsstandaard beschrijft hoe het beroep van schoolleider eruitziet. Het beroep wordt ermee afgebakend door de beroepsgroep zelf. Schoolleiders vinden deze beroepsstandaard belangrijk.

Ook vinden schoolleiders het belangrijk dat zij zelf als beroepsgroep over de beroepsstandaard gaan. Een grote meerderheid van de schoolbestuurders sluit zich bij die mening aan.

Wat maakt schoolleiders in het Primair Onderwijs uniek?

Het beroep schoolleider is complex en uitdagend. Wat moet u nu allemaal kennen, kunnen en doen als schoolleider? Natuurlijk is dat afhankelijk van de specifieke situatie waarin uw school zich bevindt. Ook uw eigen ervaringen, competenties en interesses spelen een rol. Om toch een gemeenschappelijk kader te hebben is de beroepsstandaard ontwikkeld, als richtsnoer voor het schoolleiderschap.

De beroepsstandaard is vastgesteld op basis van dialoog tussen schoolleiders en deskundigen én stevig gefundeerd wetenschappelijk onderzoek naar effectieve schoolleiderschapspraktijken. In de beroepsstandaard zijn vijf aspecten van effectief leiderschap vertaald in vijf basiscompetenties:

1. Visiegestuurd werken
De schoolleider:

  • geeft leiding aan het ontwikkelen en concretiseren van een gezamenlijke visie op onderwijs;
  • draagt deze visie uit om de onderwijsprocessen en leerresultaten te optimaliseren.

2. In relatie staan tot de omgeving
De schoolleider:

  • anticipeert op ontwikkelingen in de omgeving (bestuur, wet- en regelgeving, ouders, maatschappelijke omgeving en andere relevante organisaties);
  • beïnvloedt deze doelbewust vanuit ondernemerschap, om de onderlinge relaties, onderwijsprocessen en leerresultaten te optimaliseren.

3. Organisatiekenmerken vormgeven vanuit een onderwijskundige gerichtheid
De schoolleider geeft als volgt vorm aan de organisatiekenmerken (structuur, cultuur, onderwijsorganisatie, personeel en faciliteiten):

  • in dialoog met medewerkers;
  • vanuit kennis van hun onderlinge samenhang;
  • met het oog op het optimaliseren van de leerlingenresultaten in een brede context.

4. Strategieën hanteren voor samenwerking, leren en onderzoeken op alle niveaus
Om de school- en onderwijsontwikkeling te bevorderen, hanteert de schoolleider leiderschapsstrategieën die gericht zijn op:

  • het bevorderen van samenwerking;
  • leren van leraren;
  • onderzoek op alle niveaus binnen de organisatie.

Vormen van leiderschap die samenwerking, leren en onderzoek bevorderen zijn: transformatief, moreel, inspirerend, onderzoeksmatig en gedeeld leiderschap.

5. Hogere-orde-denken
De schoolleider:

  • analyseert zaken diepgaand, op basis van adequate informatieverzameling en vanuit alternatieve denkmodellen;
  • brengt ze in verband met alle factoren in de bredere organisatie die een rol spelen bij het leren van leerlingen.


De beroepsstandaard is bedoeld om:

  • professionele ontwikkeling van individuele schoolleiders te stimuleren
  • professionaliseringsaanbod van schoolleiders systematiseren
  • beroepsgroep als gemeenschap te ontwikkelen

De beroepsstandaard is wordt gezien als de basis voor de kwalificatie van iedere schoolleider en van alle opleidingen voor de schoolleider. De professionaliseringsthema's bouwen voort op de beroepsstandaard en dagen de schoolleider uit om zich blijvend te professionaliseren.


‘Natuurlijk hoort continue ontwikkeling erbij als professional. Door het register wordt dit ook heel zichtbaar. Het laat zien dat het schoolleiderschap echt een beroep is!’

Beroepsstandaard

De beroepsstandaard van schoolleiders is allesbehalve een papieren tijger. Panels die schoolleidersopleidingen beoordelen, kijken in hoeverre de schoolleidersopleidingen inhoudelijk voldoen aan de beroepsstandaard en ook assessments, EVC-procedures en Individuele diplomawaarderingen zijn gebaseerd op de beroepsstandaard.

Het beroep van de schoolleider ontwikkelt zich. Dat gebeurt onder invloed van maatschappelijke veranderingen en door ontwikkelingen binnen de beroepsgroep zelf. De professionalisering neemt toe. Individuele schoolleiders zijn anno 2019 nagenoeg allemaal opgeleid als schoolleider. Maar ook de andere vorm van professionalisering neemt toe: De beroepsgroep als geheel ontwikkelt zich. Het gesprek over de inhoud van het beroep wordt in toenemende mate door de beroepsgroep zelf gevoerd. Schoolleiders gaven aan dat er behoefte was aan een dialoog over de huidige beroepsstandaard uit 2012. Sluit deze nog voldoende aan op het beroep van schoolleider in het primair onderwijs?

Literatuurstudie 
De eerste stap tot een dialoog over de beroepsstandaard is inmiddels gezet. De Nederlandse beroepsstandaard voor schoolleiders is vergeleken met die van andere landen. Er is een literatuuronderzoek uitgevoerd naar de meest recente wetenschappelijke inzichten over schoolleiderschap. Een klankbordgroep van wetenschappers heeft feedback op het onderzoek gegeven.

Dialoog
Dat levert stof tot nadenken én dialoog op. Allereerst voor schoolleiders natuurlijk maar ook voor belanghebbenden en belangstellenden, zoals schoolbestuurders en opleiders. Daarnaast belangstellenden met specifieke kennis zoals wetenschappers en leraren. Er hebben de afgelopen maanden al dialogen tussen schoolleiders plaatsgevonden. We gaan de komende maanden door met het organiseren van de dialoog tussen schoolleiders. Dit kunnen gesprekken in kleinere groepen zijn óf met grote groepen in de vorm van een Worldcafé met discussietafels en verschillende discussierondes. Gesprekken tussen schoolleiders die elkaar kennen, bijvoorbeeld in een directieberaad of tussen schoolleiders die elkaar nooit eerder hebben gezien. Schoolleiders kunnen ook bijdragen leveren via Linkedin.

De dialoog gaat over wát het beroep van schoolleiders inhoudt, wat het beroep uniek maakt en wat de identiteit van de beroepsgroep is. Ook schoolbestuurders, opleiders en andere belangstellenden worden uitgenodigd om deel te nemen aan de dialoog. Er is geen afgebakende hoeveelheid gesprekken. De dialoog gaat door tot er verzadiging optreedt en de dialoog geen nieuwe inzichten meer oplevert. We verwachten dit in het voorjaar van 2020 te bereiken.

Praat mee over goed schoolleiderschap

De vijf gespreksonderwerpen:

  • Welke leiderschapspraktijken zijn essentieel voor goed schoolleiderschap?
  • Welke persoonlijke kwaliteiten zijn essentieel voor goed schoolleiderschap?
  • Is gespreid leiderschap belangrijk voor schoolleiders? Hoe ziet dit eruit in de school?  Moet gespreid leiderschap deel gaan uitmaken van de beroepstandaard?
  • Is ethisch leiderschap belangrijk voor schoolleiders? Hoe ziet ethisch leiderschap er concreet uit voor schoolleiders en moet dit deel gaan uitmaken van de beroepstandaard?
  • Als schoolleiderschap in het PO in een vaandel (tekening of symbool) gevat zou moeten worden, hoe ziet het er dan uit?

Concept
Aan de hand van wat we leren uit  het literatuuronderzoek en de dialoog wordt een concept voor een geactualiseerde beroepsstandaard geschreven. Het concept leggen we medio 2020 voor feedback terug bij schoolleiders, belanghebbenden en belangstellenden. Dat kan leiden tot bijstelling van het concept.

Finale

Uiteindelijk zal tijdens een bijeenkomst voor schoolleiders de vast te stellen beroepstandaard gepresenteerd worden. Tijdens deze bijeenkomst kunnen nog wat puntjes op de i worden gezet. Deze bijeenkomst is voorzien voor begin 2021.

De dialoog aangaan?
Op iedere plek waar groepen schoolleiders en belanghebbenden zijn die ongeveer twee uur hiervoor willen uittrekken, kunnen we de dialoog aangaan: tijdens een directieberaad, bij een intervisiegroep, bij een opleider, bij een platform of wat dan ook. Neem contact op met het Schoolleidersregister PO voor een afspraak.

Daarnaast zijn er regionale bijeenkomsten waar je je voor kunt aan melden.

Wat maakt schoolleiders in het Primair Onderwijs uniek?

Schoolleiders in het primair onderwijs hebben al ruim 15 jaar een beroepsstandaard. De beroepsstandaard beschrijft hoe het beroep van schoolleider eruitziet. Het beroep wordt ermee afgebakend door de beroepsgroep zelf. Schoolleiders vinden deze beroepsstandaard belangrijk.

Ook vinden schoolleiders het belangrijk dat zij zelf als beroepsgroep over de beroepsstandaard gaan. Een grote meerderheid van de schoolbestuurders sluit zich bij die mening aan.

Het beroep schoolleider is complex en uitdagend. Wat moet u nu allemaal kennen, kunnen en doen als schoolleider? Natuurlijk is dat afhankelijk van de specifieke situatie waarin uw school zich bevindt. Ook uw eigen ervaringen, competenties en interesses spelen een rol. Om toch een gemeenschappelijk kader te hebben is de beroepsstandaard ontwikkeld, als richtsnoer voor het schoolleiderschap.

De beroepsstandaard is vastgesteld op basis van dialoog tussen schoolleiders en deskundigen én stevig gefundeerd wetenschappelijk onderzoek naar effectieve schoolleiderschapspraktijken. In de beroepsstandaard zijn vijf aspecten van effectief leiderschap vertaald in vijf basiscompetenties:

1. Visiegestuurd werken
De schoolleider:

  • geeft leiding aan het ontwikkelen en concretiseren van een gezamenlijke visie op onderwijs;
  • draagt deze visie uit om de onderwijsprocessen en leerresultaten te optimaliseren.

2. In relatie staan tot de omgeving
De schoolleider:

  • anticipeert op ontwikkelingen in de omgeving (bestuur, wet- en regelgeving, ouders, maatschappelijke omgeving en andere relevante organisaties);
  • beïnvloedt deze doelbewust vanuit ondernemerschap, om de onderlinge relaties, onderwijsprocessen en leerresultaten te optimaliseren.

3. Organisatiekenmerken vormgeven vanuit een onderwijskundige gerichtheid
De schoolleider geeft als volgt vorm aan de organisatiekenmerken (structuur, cultuur, onderwijsorganisatie, personeel en faciliteiten):

  • in dialoog met medewerkers;
  • vanuit kennis van hun onderlinge samenhang;
  • met het oog op het optimaliseren van de leerlingenresultaten in een brede context.

4. Strategieën hanteren voor samenwerking, leren en onderzoeken op alle niveaus
Om de school- en onderwijsontwikkeling te bevorderen, hanteert de schoolleider leiderschapsstrategieën die gericht zijn op:

  • het bevorderen van samenwerking;
  • leren van leraren;
  • onderzoek op alle niveaus binnen de organisatie.

Vormen van leiderschap die samenwerking, leren en onderzoek bevorderen zijn: transformatief, moreel, inspirerend, onderzoeksmatig en gedeeld leiderschap.

5. Hogere-orde-denken
De schoolleider:

  • analyseert zaken diepgaand, op basis van adequate informatieverzameling en vanuit alternatieve denkmodellen;
  • brengt ze in verband met alle factoren in de bredere organisatie die een rol spelen bij het leren van leerlingen.


De beroepsstandaard is bedoeld om:

  • professionele ontwikkeling van individuele schoolleiders te stimuleren
  • professionaliseringsaanbod van schoolleiders systematiseren
  • beroepsgroep als gemeenschap te ontwikkelen

De beroepsstandaard is wordt gezien als de basis voor de kwalificatie van iedere schoolleider en van alle opleidingen voor de schoolleider. De professionaliseringsthema's bouwen voort op de beroepsstandaard en dagen de schoolleider uit om zich blijvend te professionaliseren.


Beroepsstandaard

De beroepsstandaard van schoolleiders is allesbehalve een papieren tijger. Panels die schoolleidersopleidingen beoordelen, kijken in hoeverre de schoolleidersopleidingen inhoudelijk voldoen aan de beroepsstandaard en ook assessments, EVC-procedures en Individuele diplomawaarderingen zijn gebaseerd op de beroepsstandaard.

Het beroep van de schoolleider ontwikkelt zich. Dat gebeurt onder invloed van maatschappelijke veranderingen en door ontwikkelingen binnen de beroepsgroep zelf. De professionalisering neemt toe. Individuele schoolleiders zijn anno 2019 nagenoeg allemaal opgeleid als schoolleider. Maar ook de andere vorm van professionalisering neemt toe: De beroepsgroep als geheel ontwikkelt zich. Het gesprek over de inhoud van het beroep wordt in toenemende mate door de beroepsgroep zelf gevoerd. Schoolleiders gaven aan dat er behoefte was aan een dialoog over de huidige beroepsstandaard uit 2012. Sluit deze nog voldoende aan op het beroep van schoolleider in het primair onderwijs?

Literatuurstudie 
De eerste stap tot een dialoog over de beroepsstandaard is inmiddels gezet. De Nederlandse beroepsstandaard voor schoolleiders is vergeleken met die van andere landen. Er is een literatuuronderzoek uitgevoerd naar de meest recente wetenschappelijke inzichten over schoolleiderschap. Een klankbordgroep van wetenschappers heeft feedback op het onderzoek gegeven.

Dialoog
Dat levert stof tot nadenken én dialoog op. Allereerst voor schoolleiders natuurlijk maar ook voor belanghebbenden en belangstellenden, zoals schoolbestuurders en opleiders. Daarnaast belangstellenden met specifieke kennis zoals wetenschappers en leraren. Er hebben de afgelopen maanden al dialogen tussen schoolleiders plaatsgevonden. We gaan de komende maanden door met het organiseren van de dialoog tussen schoolleiders. Dit kunnen gesprekken in kleinere groepen zijn óf met grote groepen in de vorm van een Worldcafé met discussietafels en verschillende discussierondes. Gesprekken tussen schoolleiders die elkaar kennen, bijvoorbeeld in een directieberaad of tussen schoolleiders die elkaar nooit eerder hebben gezien. Schoolleiders kunnen ook bijdragen leveren via Linkedin.

De dialoog gaat over wát het beroep van schoolleiders inhoudt, wat het beroep uniek maakt en wat de identiteit van de beroepsgroep is. Ook schoolbestuurders, opleiders en andere belangstellenden worden uitgenodigd om deel te nemen aan de dialoog. Er is geen afgebakende hoeveelheid gesprekken. De dialoog gaat door tot er verzadiging optreedt en de dialoog geen nieuwe inzichten meer oplevert. We verwachten dit in het voorjaar van 2020 te bereiken.

Praat mee over goed schoolleiderschap

De vijf gespreksonderwerpen:

  • Welke leiderschapspraktijken zijn essentieel voor goed schoolleiderschap?
  • Welke persoonlijke kwaliteiten zijn essentieel voor goed schoolleiderschap?
  • Is gespreid leiderschap belangrijk voor schoolleiders? Hoe ziet dit eruit in de school?  Moet gespreid leiderschap deel gaan uitmaken van de beroepstandaard?
  • Is ethisch leiderschap belangrijk voor schoolleiders? Hoe ziet ethisch leiderschap er concreet uit voor schoolleiders en moet dit deel gaan uitmaken van de beroepstandaard?
  • Als schoolleiderschap in het PO in een vaandel (tekening of symbool) gevat zou moeten worden, hoe ziet het er dan uit?

Concept
Aan de hand van wat we leren uit  het literatuuronderzoek en de dialoog wordt een concept voor een geactualiseerde beroepsstandaard geschreven. Het concept leggen we medio 2020 voor feedback terug bij schoolleiders, belanghebbenden en belangstellenden. Dat kan leiden tot bijstelling van het concept.

Finale

Uiteindelijk zal tijdens een bijeenkomst voor schoolleiders de vast te stellen beroepstandaard gepresenteerd worden. Tijdens deze bijeenkomst kunnen nog wat puntjes op de i worden gezet. Deze bijeenkomst is voorzien voor begin 2021.

De dialoog aangaan?
Op iedere plek waar groepen schoolleiders en belanghebbenden zijn die ongeveer twee uur hiervoor willen uittrekken, kunnen we de dialoog aangaan: tijdens een directieberaad, bij een intervisiegroep, bij een opleider, bij een platform of wat dan ook. Neem contact op met het Schoolleidersregister PO voor een afspraak.

Daarnaast zijn er regionale bijeenkomsten waar je je voor kunt aan melden.

Over ons

Het Schoolleidersregister PO is een gemeenschappelijke plek waar alle kwaliteiten van schoolleiders in het primair onderwijs bijeen worden gebracht. Het register maakt de basiskwaliteit van schoolleiders zichtbaar en toont aan dat schoolleiders hun vak en hun ontwikkeling serieus nemen. Het Schoolleidersregister PO faciliteert de ontwikkeling van schoolleiders, onder andere door schoolleiders met elkaar in contact te brengen, door trends in beeld te brengen en kennis te delen, zodat schoolleiders voorop kunnen blijven lopen. Zo kunnen zij kinderen de beste kansen blijven bieden.

Contact

Vragen? Neem contact op: 030-2347360 www.schoolleidersregisterpo.nl
Vul je naam in
Vul een correct e-mailadres in
Vul een opmerking in
Bedankt, je bericht is verzonden.
Er ging iets mis met het verzenden van het formulier. Probeer het opnieuw.

Deel deze publicatie

Stuur deze pagina eenvoudig door of plaats als bericht op social media.

Zoeken in publicaties

Zoek naar een specifieke term in de verschillende publicaties.
Vul minimaal 3 karakters in.

Schoolleiders zijn continu bezig met hun ontwikkeling. Niet alleen voor zichzelf, maar juist ook voor anderen! Dat verdient aandacht en erkenning. Het Schoolleidersregister PO heeft als doel het aanzien van het beroep schoolleider te versterken. Met hun registratie laten schoolleiders zien dat ze staan voor kwaliteit en een leven lang leren. Dat doen ze samen met de gehele beroepsgroep: ruim 8.000 schoolleiders in het primair onderwijs in Nederland.
Volledig scherm

Schoolleiders zijn continu bezig met hun ontwikkeling. Niet alleen voor zichzelf, maar juist ook voor anderen! Dat verdient aandacht en erkenning. Het Schoolleidersregister PO heeft als doel het aanzien van het beroep schoolleider te versterken. Met hun registratie laten schoolleiders zien dat ze staan voor kwaliteit en een leven lang leren. Dat doen ze samen met de gehele beroepsgroep: ruim 8.000 schoolleiders in het primair onderwijs in Nederland.